Dzień Guya Fawkesa to angielskie święto ludowe obchodzone hucznie 5 listopada w rocznicę wykrycia spisku prochowego Guya Fawkesa, będącego próbą wysadzenia w powietrze Parlamentu, czyli Izby Lordów w 1605 r. Tradycją tego dnia jest palenie przez dzieci kukieł wyobrażających Guya Fawkesa, a także pokazy ogni sztucznych oraz festyny.


Nieudany zamach zorganizowany 5 listopada 1605 przez Guya Fewkes miał na celu zabójstwo króla Anglii i Szkocji Jakuba I i w wyniku przewrotu osadzić na tronie jego córkę Elżbietę.

Spisek zawiązywał się w maju 1605. Spiskowcom udało się umieścić w piwnicach pod siedzibą Izby Lordów 2,5 tony prochu strzelniczego. Wybuch miał nastąpić w dniu otwarcia parlamentu (5 listopada) i zabić króla oraz wszystkich członków parlamentu. Guy Fawkes został złapany w piwnicach Izby Lordów w nocy 5 listopada.

Po torturach podał nazwiska wspólników, lecz jedynie tych, którzy byli już martwi lub byli znani władzom. Został skazany na śmierć poprzez powieszenie i poćwiartowanie - kary stosowaną w Anglii za zdradę. Wyrok wykonano 31 stycznia 1606. W czasie egzekucji Fawkes zeskoczył z drabiny po założeniu mu na głowę stryczka, co spowodowało natychmiastową śmierć przez powieszenie. Uniknął dzięki temu całości czekającej, go brutalnej kaźni.

Późniejsze śledztwo, które trwało dwa lata ujawniło, że w spisku brały udział małe grupy angielskich katolików, a kluczowymi postaciami w spisku byli Thomas Percy i Robert Catesby. Po 2 miesiącach procesu zamachowcy - w liczbie ośmiu - zostali skazani na śmierć przez powieszenie i poćwiartowanie. Incydent odbił się szerokim echem w całej ówczesnej Europie, W rocznicę Spisku Prochowego obchodzone jest święto zwane Dniem Guya Fawkesa. Dzien ten także wykorzystywany był również do kreowania nastrojów antykatolickich w samej Anglii.

Noc znana jest pod nazwą Guy Fawkes Night lub Bonfire Night. Co roku, w rocznicę zamachu, odbywają się w Londynie oraz całej Anglii obchody uszlachetniające to wydarzenie. W listopadzie 2005 odbyły się huczne uroczystości z okazji 400-lecia pamiętnej nocy.

Wierszyk, którego dzieci uczą się w szkole:

Remember, remember the fifth of November,

gunpowder, treason and plot,

I see no reason why gunpowder treason

should ever be forgot.

Guy Fawkes, Guy Fawkes, 'twas his intent

to blow up the King and the Parliament.

Three score barrels of powder below,

Poor old England to overthrow:

By God's providence he was catch'd

With a dark lantern and burning match.

Holloa boys, holloa boys, make the bells ring.

Holloa boys, holloa boys, God save the King!

Hip hip hoorah!